Amazon ABD Best Seller kitabım artık Türkçe: Yapay Zeka Darphanesi. Satın al →
Erdem Cırık Ön görüşme isteyin
  1. Ana sayfa
  2. Blog
  3. Marka Koruma
  4. Marka Tescili Sosyal Medyada Ne İşe Yarar?

Marka Tescili Sosyal Medyada Ne İşe Yarar?

Bu yazıya başlamadan bir şeyi netleştirmem lazım: ben avukat ya da marka vekili değilim. Marka hukukunun ayrıntıları, hangi sınıfta tescil alacağınız, bir taklidin hukuken ihlal sayılıp sayılmayacağı gibi sorular bir marka vekilinin ya da fikri mülkiyet avukatının işi. Benim anlatacağım taraf daha pratik: Instagram ve Facebook'ta markanızı taklit eden bir hesapla karşılaştığınızda tescilin elinize ne verdiği.

Konu açılınca genelde iki soru geliyor: "Tescilim yok, bir şey yapabilir miyim?" ve "Tescilim var, sahte hesap neden hâlâ kapanmadı?" İkisine de cevap vermeye çalışayım.

Tescil olunca formlar değişiyor

Instagram'ın ve Facebook'un taklit hesaplar için bir şikayet yolu var, marka hakkı ihlali bildirimi için de ayrı bir yolu var. Fark şurada: taklit şikayeti "bu hesap benmiş gibi davranıyor" der, marka bildirimi ise "bu hesap benim tescilli markamı izinsiz kullanıyor" der.

Instagram'ın marka bildirim formu (Trademark Report Form) sizden tescil numaranızı, tescilin hangi ülkede geçerli olduğunu ve tescil kaydının bağlantısını istiyor. Türkiye'de tescilli bir markanız varsa bu bilgileri Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarından alıp forma yazıyorsunuz. Yani tescil, platforma "bu ad bana ait" derken gösterebileceğiniz resmi bir belge oluyor.

Marka tescili Instagram'da bir de şu kapıyı açıyor: Meta'nın Marka Hakları Koruması (Brand Rights Protection) aracı. Bu araca başvurabilmek için tescilli bir markanız olması gerekiyor. Araç, Facebook ve Instagram'da markanızı kullanan reklamları, gönderileri ve hesapları aratıp tek bir yerden bildirim yapmanıza izin veriyor. Taklit içerik çoksa, tek tek form doldurmakla arasında ciddi bir zaman farkı oluyor.

Tescil her şeyi çözmüyor

Tescilin olması, bildirdiğiniz her hesabın kapanacağı anlamına gelmiyor. Instagram'ın kendi yardım sayfalarında da yazıyor: üçüncü kişiler arasındaki anlaşmazlıklarda hakemlik yapamıyorlar ve ayrıntılı bir marka analizi gerektiren bildirimlerde işlem yapmıyorlar. Mesela biri sizin markanızla benzer ama aynı olmayan bir ad kullanıyorsa, ya da sizin sınıfınızdan farklı bir alanda iş yapıyorsa, platform "bu bizim karar verebileceğimiz bir şey değil" diyebilir. Kararı her durumda platform veriyor.

Bir de tescil ülkeye göre geçerli. Türkiye'deki tescil Türkiye'de koruma sağlıyor. Yurt dışından açılmış bir taklit hesap için bildirim yaptığınızda formda hangi ülkenin tescilini gösterdiğiniz önemli olabiliyor. Bu kısmın hukuki tarafını, özellikle yurt dışına satış yapıyorsanız, mutlaka bir marka vekiline sorun.

Kullanıcı adı meselesi de ayrı. Markanızın adı Instagram'da başka birinin elindeyse tescil size o kullanıcı adını otomatik olarak vermiyor. Hesap markanızı kullanarak insanları yanıltıyorsa marka bildirimi yapabilirsiniz ama sonuç yine platformun değerlendirmesine bağlı.

Tescilsiz markanın elinde ne kalıyor?

Tescilsiz marka taklit edildiğinde de yapabileceğiniz şeyler var, sadece biraz daha zahmetli:

  • Uygulama içinden taklit (impersonation) şikayeti. Hesap sizin işletmenizmiş gibi davranıyorsa bunun için tescil şartı yok.
  • Telif hakkı bildirimi. Taklit hesap sizin çektiğiniz ürün fotoğraflarını, videolarınızı, kendi tasarladığınız logoyu kullanıyorsa bunlar için telif yolunu kullanabilirsiniz. Bunun için marka tescili gerekmiyor.
  • Dolandırıcılık bildirimi. Hesap sizin adınızla para topluyorsa bunu ayrıca dolandırıcılık olarak bildirin.
  • Müşterilerinizi uyarmak. Resmi hesaplarınızı ve sitenizi açıkça duyurmak, kapatılmayı bekleyen sahte hesabın zararını azaltıyor.

Instagram'ın yardım sayfasında tescilin, bir markanın korunması için her zaman şart olmayabileceği de yazıyor. Ama pratikte tescil numarası olmayan bir marka bildirimini desteklemek çok daha zor. Hangi ülkede tescilsiz markanın ne kadar korunduğu tamamen hukuki bir soru; burada avukatınızın görüşünü alın.

Tescil yaptırmayı düşünüyorsanız

Türkiye'de marka başvuruları Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılıyor; e-Devlet üzerinden EPATS sistemiyle kendiniz de başvurabiliyorsunuz. Tescilin koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıl ve süre sonunda yenileniyor.

Ben burada şahsen bir marka vekiliyle çalışmayı tercih ederim. Sebebi basit: hangi sınıflarda başvuru yapacağınız, markanızın daha önce tescil edilmiş benzer bir markaya takılıp takılmayacağı gibi konularda yapılan bir hata, yıllar sonra sosyal medyada bir taklitle uğraşırken karşınıza çıkıyor. Sosyal medyada sattığınız ürünlerin hangi sınıfa girdiğini de baştan konuşun.

Bir de başvuru sürecindeki markayı tescilli marka gibi düşünmeyin. Marka Hakları Koruması aracı tescilli marka istiyor, marka bildirim formu da tescil numarası soruyor. Başvurunuz sonuçlanana kadar taklit, telif ve dolandırıcılık bildirimleriyle ilerlemek zorunda kalabilirsiniz.

Markanızın adıyla açılan sahte hesap ve reklamları takip etmek, kanıtlamak ve bildirmek tarafında neler yaptığımı marka koruma sayfamda anlattım. Hukuki işlem gerekirse o noktadan sonrası avukatınızın işi.

Bu yazının konuları

Paylaş

Yapay zekâyla özetle

Erdem Cırık

Dijital Pazarlama Uzmanı, ContentIQ Studio kurucusu. Markalar için SEO, reklam, web sitesi ve e-ticaret projeleri yürütüyorum. Amazon ABD’de Best Seller listesine giren The AI Mint’in yazarıyım.

Hakkımda →

Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.

Blogdan

İlgili yazılar

Tüm yazılar →