Web sitesi yaptırmak isteyen biri genelde iki üç firmaya yazıp "Kurumsal site ne kadar?" diye soruyor. Gelen cevaplar arasında bazen birkaç kat fark oluyor ve kişi hangisinin neden o kadar tuttuğunu anlayamıyor. Çoğu zaman iki teklif aynı işi anlatmıyor. Biri hazır temaya logo koymayı, öbürü sıfırdan tasarım, içerik ve iki dili kastediyor.
Son yıllarda farklı sektörlerden işletmelerin kurumsal sitelerini kurdum: bir mobil uygulama stüdyosu, bir hekim, tur şirketleri, bir restoran, bir inşaat firması, bir açık hava medya şirketi, savunma sanayine tedarik yapan bir firma. Her biri başka bir ihtiyaçla başladı ama netleşmesi gereken sorular hep benzerdi. Aşağıya, site yaptıracak birinin tasarımcıya sorması gerekenleri yazdım.
İşin kapsamıyla ilgili sorular
Kaç sayfa, hangi sayfalar?
"Kurumsal site" deyince herkesin aklında farklı bir şey var. Ana sayfa, hakkımızda, hizmetler ve iletişimden oluşan dört sayfalık bir site ile her hizmeti ayrı sayfada anlatan, referans ve proje galerisi olan bir site aynı iş sayılmaz. Teklif istemeden önce kabaca bir sayfa listesi çıkarın. Bu liste olmadan alınan teklifler birbiriyle karşılaştırılamıyor.
Tasarım hazır temadan mı, size özel mi?
İkisinin de yeri var. Hazır tema daha hızlı biter ve bütçeyi rahatlatır. Size özel tasarım ise daha uzun sürer, karşılığında markanıza göre şekillenir. Hangisinin yapılacağını teklifte açıkça yazdırın.
Kaç dil olacak?
Yurt dışından müşteri ya da iş ortağı bekliyorsanız bunu en baştan söyleyin. GD Mobile'ın sitesini Türkçe ve İngilizce kurdum; ikinci dil sonradan eklenecek bir şey gibi görünse de menüden adres yapısına kadar her şeyi etkiliyor. Google, farklı dillerdeki içeriğin ayrı adreslerde durmasını ve sayfaların birbirine hreflang etiketiyle bağlanmasını öneriyor. Tasarımcıya bunu nasıl yapacağını sorun. Çevirileri kimin yapacağını da sorun, çünkü bu da ayrı bir kalem.
Metinleri ve fotoğrafları kim hazırlayacak?
Projelerin en çok uzadığı yer burası. Tasarım hazır oluyor, sitenin içine konacak yazı ve görsel gelmiyor. İçeriği siz mi vereceksiniz, firma mı yazacak? Fotoğraf çekimi gerekiyorsa teklife dahil mi? Bunu netleştirmezseniz site haftalarca "Lorem ipsum" ile bekleyebilir.
Sitede özel bir işlev olacak mı?
Randevu formu, teklif formu, dijital menü, tur programı, çok sayıda proje görseli... Loqale Lounge için yaptığım işin bir parçası dijital menüydü; bu tür bir işlev, düz tanıtım sayfasına göre hem tasarımda hem kurulumda daha fazla iş çıkarıyor. Ne istediğinizi baştan yazarsanız teklif ona göre gelir.
Fiyatı neyin belirlediği
Kurumsal web sitesi fiyatları neye göre değişir sorusunun cevabı yukarıdaki maddelerde aslında. Toparlarsam teklifin büyüklüğünü şunlar belirliyor:
- Sayfa sayısı ve her sayfanın ne kadar özel tasarlanacağı
- Dil sayısı ve çevirinin kimde olduğu
- Metin yazımı ve fotoğraf/video üretimi
- Formlar, menü, rezervasyon gibi ek işlevler
- Alan adı, barındırma (hosting) ve e-posta gibi yıllık giderler
- Yayından sonraki bakım ve güncelleme desteği
- Arama motorları için temel kurulum (başlıklar, açıklamalar, Search Console bağlantısı)
Bir teklif diğerinden çok düşükse hangi maddelerin dışarıda kaldığını sorun. Çok yüksekse hangi maddenin bunu yükselttiğini sorun. İkisi de meşru sorular.
Sahiplik ve sonrası
Alan adı ve hosting kimin adına olacak?
Bence listedeki en önemli soru bu. Alan adının sizin adınıza kayıtlı olması, panel bilgilerinin sizde olması gerekiyor. Konuyu ayrı bir yazıda uzun uzun anlattım; kısaca, teklif aşamasında bunu yazılı olarak sorun.
Siteyi sonradan kendim güncelleyebilecek miyim?
Bir kampanya duyurusu, yeni bir referans, değişen bir telefon numarası için her seferinde tasarımcıya yazmak istemiyorsanız sitenin yönetim panelini kendinizin kullanabileceğini teyit edin. Panel kısa bir eğitimle teslim ediliyor mu? Bunu da sorun.
Yasal metinler hazır mı?
Sitede iletişim formu ya da Google Analytics gibi araçlar varsa ziyaretçinin kişisel verisi işleniyor demektir. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun çerez uygulamalarıyla ilgili bir rehberi var; zorunlu olmayan çerezler için ziyaretçiden onay alınması bekleniyor. Aydınlatma metni ve çerez bildirimini kimin hazırlayacağını sorun. Metnin içeriği için bir hukukçudan destek almak daha doğru.
Teslimden sonra ne olacak?
Site yayına girdikten sonra çıkan bir hata ne kadar süre ücretsiz düzeltiliyor? Güncellemeler, yedekleme, güvenlik kimde? Yıllık bakım ayrı bir ücret mi? Bu soruların cevabı yazılı olsun.
Son olarak, tasarımcının daha önce yaptığı sitelere kendiniz girip telefonda açın. Ekran görüntüsü yerine canlı siteye bakmak, size işin gerçek kalitesini daha iyi gösteriyor. Kurumsal site sürecinde nasıl çalıştığımı merak ederseniz web tasarım sayfasında anlattım.
Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.
