Basın bülteni denince akla genelde bir şablon geliyor: logo, kalın bir başlık, "firmamız gururla duyurur" diye başlayan bir paragraf. Bu tür bültenler bir editörün gelen kutusunda kolayca kayboluyor. Habere dönüşen bülten ise biraz farklı düşünülerek yazılmış oluyor.
2022'den beri İHA'da ve ulusal basında yirmiden fazla haberde dijital pazarlama konusunda uzman görüşü verdim. Haberin diğer tarafını da gördüm: Hıdır Bulut Doğal'ın ata tohumundan mısır unu ve bal üreten hikâyesinin basına ulaşmasını ben üstlendim ve hikâye 29 Eylül 2026'da Milliyet'te haber oldu. İkisinden öğrendiğim şeyleri bu yazıda bir araya getirdim.
Önce şu soru: bu bir haber mi?
Bülteni yazmadan önce kendinize dürüstçe sorun: bunu okuyan, sizi tanımayan biri ilginç bulur mu? Yeni bir şube açmak, web sitesini yenilemek, bir fuara katılmak sizin için önemli ama çoğu zaman okur için haber değeri taşımıyor.
Haber olmaya yaklaşan şeyler genelde şunlar oluyor: insan hikâyesi (kaybolmaya yüz tutmuş bir şeyi yeniden canlandıran biri, bir yerden dönüp köyüne yerleşen bir aile), bir ilk ya da sıra dışı bir rakam, gündemdeki bir konuya yerel bir açıdan bakış, faydalı bir bilgi. Hıdır Bulut'un hikâyesinde de bence öne çıkan, mısır unu ya da baldan çok onların arkasındaki insan ve emekti. Bülteni de buna göre kurmak gerekiyor.
Bir ürünü öne çıkarmak istiyorsanız ürünü hikâyenin içine yerleştirin. Hikâye olmadan ürünü anlatan metin, editörün gözünde ücretli ilan gibi duruyor.
Yazarken: 5N1K ve ters piramit
Gazetecilik derslerinin ilk konusu burada da geçerli. Haber metni ne, nerede, ne zaman, nasıl, neden ve kim sorularına cevap vermeli. Bu cevapların hepsi ilk bir iki cümlede, yani spotta bulunmalı. Editör ilk paragrafı okuyup karar veriyor; önemli bilgi üçüncü paragrafta kalırsa o paragrafa hiç gelinmeyebiliyor.
Ters piramit dediğimiz yapı da bu. En önemli bilgi en üstte, ayrıntılar aşağıda, arka plan ve kurum tanıtımı en sonda. Böyle yazılmış bir metin, editör yer darlığı yüzünden sondan kestiğinde bile anlamını koruyor.
Dil olarak da birkaç şey:
- Üçüncü şahıs ve haber dili kullanın. "Biz", "firmamız", "sizlere sunuyoruz" gibi ifadeler metni reklama çeviriyor.
- "Sektörün lideri", "eşsiz", "kaliteli" gibi sıfatları silin. Rakam, tarih, yer adı ve isim bırakın.
- Başlık kısa ve bilgi taşıyan bir cümle olsun. Kelime oyununu editöre bırakın, o kendi başlığını zaten atacak.
- Bir ya da iki doğrudan alıntı koyun. Kişinin kendi ağzından, doğal bir cümle. Metni canlı tutan kısım çoğu zaman bu oluyor.
Basın bülteni örneği: iskelet
Doldurup kullanabileceğiniz basit bir sıra yazayım:
- Başlık: Kim, ne yaptı? Tek cümle.
- Spot: Başlığı açan, 5N1K'nın çoğunu içeren bir iki cümle.
- Gövde: Olayın ayrıntısı, rakamlar, süreç.
- Alıntı: Hikâyenin sahibinden bir ya da iki cümle.
- Arka plan: Kurum ya da kişi hakkında kısa bilgi.
- İletişim: Gazetecinin ulaşabileceği bir isim, telefon ve e-posta.
Bunun bir sayfayı geçmemesi iyi olur. Ek olarak yüksek çözünürlüklü, yatay ve dikey birkaç fotoğraf hazırlayın; telefonla çekilmiş ama net, ışığı iyi fotoğraflar da iş görüyor. Video varsa ayrı bir bağlantıyla verin, dosyayı e-postaya eklemeyin.
Gönderirken
Aynı metni yüzlerce adrese toplu gönderim olarak atmak bence en az işe yarayan yöntem. Hikâyenizle ilgilenebilecek muhabiri ya da servisi bulun: tarım hikâyesi için tarım ve yaşam haberleri yapanları, teknoloji için teknoloji servisini. Yerel bir hikâyeyse bölgedeki haber ajansı muhabirleri iyi bir başlangıç noktası; ajansa geçen haber birçok sitede birden yer bulabiliyor.
E-postanın konu satırına bülten başlığını yazın, metni de e-postanın gövdesine yapıştırın. Ek dosyayı açmak zorunda kalmadan okuyabilmeleri önemli. Bir iki gün sonra kısa bir hatırlatma yapmak normal; her gün aramak ise ters tepiyor.
Bülteni gönderdiğiniz günlerde telefonunuz açık olsun. Muhabir ek bir soru sormak, başka bir fotoğraf istemek ya da hikâyenin sahibiyle doğrudan konuşmak isteyebiliyor. Bu talebe geç dönerseniz haber de bekliyor, bazen hiç çıkmıyor.
Bir de şunu bilin: gönderdiğiniz her bülten haber olmuyor. Haber olan da çoğu zaman sizin yazdığınız gibi çıkmıyor; muhabir arayıp kendi sorularını soruyor, kendi açısından yazıyor. Bu iyi bir işaret, çünkü hikâyeyi sahiplenmiş demektir.
Hikâyenizin basına nasıl ulaşabileceğini birlikte düşünmek isterseniz içerik stratejisi ve PR sayfasında nasıl çalıştığımı anlattım.
Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.
