Bir aydır e-ticaret yapan herkesin gündeminde aynı konu var. Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde değişiklik yaptı; metin 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, 1 Ağustos 2026'da da yürürlüğe girdi. Bakanlık 27 Temmuz'da "yeni dönem başlıyor" diye ayrıca bir duyuru yaptı.
Değişiklik metnini baştan sona okudum. Aşağıda bir e-ticaret sitesinin ürün sayfasında, kampanya kurgusunda ve reklamlarında neye dokunması gerektiğini kendi anladığım şekilde sıraladım. Avukat değilim, yazdıklarım hukuki görüş yerine geçmez. Kampanya metinlerinizi ve sözleşmelerinizi bir hukukçuya da gösterin, şüphede kaldığınız yerde Resmî Gazete'deki metne dönün.
Üstü çizili fiyat: son on gün
E-ticaret sitelerini en çok ilgilendiren değişiklik bu. Yönetmeliğin 14. maddesi değişti ve artık mal satışında indirimden önceki fiyat olarak, indirimin başladığı tarihten önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınıyor. Üstü çizili gösterdiğiniz fiyat bu olmalı. Meyve, sebze gibi çabuk bozulan mallarda ve hizmetlerde ise indirimli fiyattan hemen önceki fiyat esas alınıyor.
Pratikte şunu kontrol edin: Sitenizin altyapısı "eski fiyat" alanını elle mi dolduruyor, yoksa fiyat geçmişine mi bakıyor? Çoğu hazır altyapıda üstü çizili fiyat, ürün kartına elle girilen bir "liste fiyatı" alanından geliyor. Kampanyadan bir hafta önce fiyatı geçici olarak yükseltip sonra "yüzde 40 indirim" yazmak bu kuralla doğrudan çatışıyor. Fiyat değişikliklerinin tarihli kaydını tutmak, bir şikâyet geldiğinde elinizdeki tek savunma olacak.
Aynı maddeye eklenen iki ayrıntı daha var:
- Kanal kuralı. İndirimin hangi kanalda yapıldığına bakılıyor; başka bir kanaldaki fiyat indirimli satış için esas alınamıyor. Yani pazaryerindeki kampanyanızın referans fiyatını kendi sitenizdeki fiyattan, mağazanızdaki fiyatı internetteki fiyattan türetmeyin.
- Koşullu satışlar. "İkinci ürün yüzde 50", "500 TL üzeri yüzde 20" gibi bir şarta bağlı kampanyalar da, miktar gösterimine ilişkin kısım hariç, bu maddenin kurallarına tabi oldu.
Sadakat kartı ve üyelik indirimleri için de bir fıkra eklendi. Okuduğum kadarıyla, program tüketicilerin kolayca erişebileceği ya da kullanabileceği türdense indirim kuralları bu uygulamalara da uygulanıyor. "Üyelere özel fiyat" gösteriyorsanız ve üye olmak bir e-posta yazmaktan ibaretse, bu fiyatı sıradan bir indirim gibi düşünmek bence en güvenli yol. Bu fıkranın sizin üyelik modelinize nasıl uygulanacağını hukukçunuza sorun.
Ürün yorumları ve değerlendirmeler
Tüketici değerlendirmeleriyle ilgili 28/B maddesi yeniden yazıldı. E-ticaret sitesi açısından bence en önemli noktalar şunlar:
- Değerlendirmeyi yalnızca ürünü satın alanlar yapabiliyor. Satın almanın doğrulanamadığı mecralardan alınan yorumlar yayımlanamıyor. Instagram yorumlarını ya da WhatsApp ekran görüntülerini ürün sayfasına "müşteri yorumu" diye taşımak bu yüzden sorun.
- Değerlendirmeler olumlu, olumsuz ayrımı yapılmadan, tarih, puan ya da sıralama gibi objektif ölçütlere göre yayımlanıyor. Yayımlanmayan bir değerlendirme varsa sahibine hemen bildirim yapılması gerekiyor.
- Ürün, teslimat, satıcı gibi ayrı başlıklarla değerlendirme topluyorsanız hepsine aynı alandan kolayca ulaşılabilmeli.
- Doğrulanmamış değerlendirmeler reklamlarda kullanılamıyor. İnternette yayımlanan yorumları başka mecralarda kullanacaksanız genel durumu yansıtacak şekilde kullanmanız gerekiyor; 500 yorumdan seçtiğiniz en iyi üçünü reklama koymak bu ifadeyle pek uyuşmuyor.
- Sahte değerlendirme için anlaşma yapmak ya da bu amaçla hizmet satın almak açıkça yasaklandı.
Şikâyet sitelerinde 48 saat
Tüketici şikâyetlerinin yayımlandığı platformlarda, şikâyet yayımlanmadan önce satıcıya tanınan açıklama ve cevap süresi en az 72 saatten 48 saate indi. Bu sürede cevap vermezseniz şikâyet doğrudan yayımlanıyor.
Hafta sonuna denk gelen bir şikâyette 48 saat çok çabuk doluyor. Şikâyet platformlarından gelen bildirimlerin tek bir kişinin e-postasına değil, ekipte birden fazla kişinin gördüğü bir adrese düşmesini sağlayın. Cuma akşamı gelen bir bildirim pazartesi sabahı açılırsa süre çoktan bitmiş oluyor.
Hedefli reklam ve çocuklar
Yönetmeliğe 25/A numaralı "Hedefli reklamcılık" maddesi eklendi. Tüketicinin çevrim içi davranışı, geçmiş tercihleri, konumu ya da demografik verileri analiz edilerek gösterilen reklamlar bu kapsamda. Reklamın hangi ölçütlerle gösterildiği ve bu ölçütlerin nasıl değiştirilebileceği tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde sunulmalı.
Tüketicinin çocuk olduğu biliniyorsa ya da makul ölçüde bekleniyorsa, kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılamıyor. Oyuncak, okul malzemesi, çocuk giyimi gibi kategorilerde satış yapıyorsanız Meta ve Google'daki hedef kitle ayarlarınızı bir kez gözden geçirin. Ben bu kategorilerde reklamı çocuğa değil ebeveyne kurgulamanın hem yönetmelik hem platform kuralları açısından daha rahat olduğunu düşünüyorum.
Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlar
18. maddeye eklenen fıkraya göre, reklamda insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterler kullanılıyorsa ya da yapay zekâ veya yazılım tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkiliyorsa bunun açıkça belirtilmesi gerekiyor. Yönetmelik bunun için hazır bir etiket metni vermiyor; Bakanlığın duyurusu da "açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir" ifadesini kullanıyor. Yapay zekâyla ürettiğiniz bir mankenle ürün tanıtıyorsanız reklamın üzerinde, okunabilir bir yerde bunu söyleyin.
Bir de 27. maddeye eklenen bir yasak var: gerçek bir kişinin yapay zekâyla üretilmiş dijital kopyasının bir ürünü deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar yapılamıyor. 2024'te ekibimle sosyal medyada topladığımız 90'dan fazla sahte reklamın çoğunda ünlülerin yüzü ve sesi yapay zekâyla kopyalanmıştı. O reklamların arkasındakiler zaten yönetmelik okumuyor ama meşru bir marka için de sınır artık yazılı. Markanızın adıyla dönen bu tür reklamlarla karşılaşırsanız sahte reklamlar sayfamda neler yapılabileceğini anlattım.
Etkileyici paylaşımlarında "Reklam" ibaresi
Sosyal medya etkileyicileriyle çalışıyorsanız yeni 23/A maddesine bakın. Etkileyiciye para ödemeniz şart değil; ücretsiz ürün, indirim, çekiliş ya da etkinliğe davet gibi bir menfaat varsa paylaşımın reklam olduğu belirtilmeli. "Reklam" ya da "Tanıtım" ifadelerinden biri ve reklam verenin adı kullanılıyor. Bu etiket ilk bakışta görünür olmalı, kaydırma gerektirmemeli ve her paylaşımda, her paylaşım biçiminde ayrı ayrı yer almalı. Sadece sesli paylaşımlarda, yayının başında ve reklamdan önce "reklam/tanıtım içerir" denmesi gerekiyor.
Bunu etkileyiciyle yaptığınız anlaşmaya yazın. Hikâyenin üçüncü karesinde, açıklamanın en altında küçük bir etiket yeterli sayılmıyor.
Gözden kaçabilecek diğer değişiklikler
- "Çevre dostu" gibi genel çevresel beyanlar açıklama yapılmadan kullanılamıyor. Beyanın ürünün hangi parçasıyla ya da yaşam döngüsünün hangi aşamasıyla ilgili olduğu yazılmalı; sertifikalar yetkili ya da bağımsız kuruluşların belgeleriyle kanıtlanmalı.
- Akademik unvanlar reklamlarda yanıltıcı biçimde kullanılamıyor.
- Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerini aldığı izlenimini veren reklamı yapılamıyor.
- Falcı, medyum, astrolog reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına yönelik yasak, yasa dışı şans oyunlarını da kapsayacak şekilde genişledi.
Ben bir e-ticaret sitesi için önce üstü çizili fiyat ve yorum tarafına bakardım, çünkü bunlar her gün yüzlerce ürün sayfasında görünüyor ve tüketici şikâyetine en açık olanlar. Altyapınızın fiyat geçmişini nasıl tuttuğundan emin değilseniz ya da kampanya takviminizi bu kurallara göre yeniden kurmak istiyorsanız e-ticaret danışmanlığı sayfamdan nasıl çalıştığıma bakabilirsiniz.
Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.
