Pazaryeri reklam panelinde ROAS 4 görünce çoğu satıcı rahatlıyor: "Harcadığım her 1 liraya 4 lira satış geliyor, fena değil." Sonra ay sonunda hakediş ekranına bakınca o 4 liranın içinden komisyonun, kargonun, KDV'nin, iadelerin ve stopajın çıktığını, elde neredeyse bir şey kalmadığını görüyor. Bazen de eksiye düşmüş oluyor.
Bugün sizlere Trendyol ve Hepsiburada reklamlarında başabaş ROAS'ı, yani reklamın ne kâr ne zarar ettirdiği noktayı nasıl hesaplayacağınızı anlatacağım. Hesabın mantığı iki pazaryerinde de aynı; değişen komisyon oranları, kargo anlaşmaları ve iade oranlarınız. Vergi kısımlarında genel çerçeveyi veriyorum, sizin işletmenize nasıl uygulanacağını mali müşavirinizle netleştirin.
Formül tek satır
Başabaş ROAS = Satış tutarı / Reklamdan önce sipariş başına kalan para
Paydadaki rakam, bir siparişten ürün maliyeti, komisyon, kargo ve iade kaybı düştükten sonra elinizde kalan tutar. Reklama bu tutardan fazlasını harcarsanız zarar ediyorsunuz. Zor kısım formül değil, paydayı dürüst hesaplamak.
Hesaba girmesi gereken kalemler
KDV
Müşterinin ödediği fiyat KDV dahil. Bu KDV sizin paranız değil, devlete ödüyorsunuz. Komisyon faturası, kargo faturası ve reklam faturası üzerindeki KDV'yi ise KDV mükellefiyseniz indirim konusu yapabiliyorsunuz. O yüzden kâr hesabında bütün kalemleri KDV hariç düşünmek en temiz yol. Pazaryeri komisyonu KDV dahil satış fiyatı üzerinden hesaplanıp faturaya ayrıca KDV eklendiğinde nakit olarak cebinizden çıkan para daha yüksek görünüyor; ama kâr hesabında o KDV'yi geri alacağınız için masraf değil. Kendi hakediş ekranınızda komisyonun hangi tutar üzerinden hesaplandığına bir kez bakın.
Komisyon
Kategoriye göre değişiyor. Kategorinizin güncel oranını satıcı panelinden alın; blog yazılarındaki komisyon tablolarına güvenmeyin, sık güncelleniyor.
Kargo
Desiye ve anlaşmanıza göre değişiyor. Ücretsiz kargo veriyorsanız bütün kargo size kalıyor.
E-ticaret stopajı
1 Ocak 2025'ten bu yana Trendyol ve Hepsiburada gibi elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıları, satıcılara yaptıkları ödemelerden yüzde 1 vergi kesintisi yapıyor. Oran 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlendi ve Cumhurbaşkanı bu oranı değiştirme yetkisine sahip. Kesinti KDV hariç tutar üzerinden yapılıyor. Vergiden muaf esnaf ve basit usulde vergilendirilenler gibi bazı satıcılar bu kesintinin dışında.
Bu yüzde 1 bir masraf değil, peşin ödenmiş vergi. Gelir ya da kurumlar vergisi beyannamelerinizde mahsup ediliyor. Ama ödeyecek vergisi az olan ya da zarar eden bir işletmede mahsup kısa vadede bir şey ifade etmeyebiliyor ve para aylarca içeride kalabiliyor. Sizin için masraf mı, nakit akışı kalemi mi olduğunu mali müşavirinize sorun; aşağıdaki hesapta ikisini de gösterdim.
İade
Reklam paneli satışı sipariş anında sayıyor. Sonradan iade edilen sipariş panelde satış olarak kalıyor ama size para bırakmıyor, üstüne gidiş ve dönüş kargosunu ödetiyor. Kendi kategorinizdeki iade oranınızı son birkaç ayın sipariş verisinden çıkarın.
Örnek hesap
Aşağıdaki rakamların hepsi örnek varsayım. Hiçbiri bir pazaryerinin gerçek oranı ya da tarifesi değil; amaç hesabın nasıl kurulacağını göstermek.
- Satış fiyatı KDV dahil 1.200 TL, ürün KDV'si yüzde 20. KDV hariç satış 1.000 TL.
- Ürün maliyeti KDV hariç 450 TL.
- Komisyon yüzde 20, KDV dahil satış fiyatı üzerinden: 240 TL. Bunun üstüne faturada 48 TL KDV var, onu indirim konusu yaptığımızı varsayıyoruz.
- Kargo KDV hariç 80 TL.
- Stopaj: 1.000 TL'nin yüzde 1'i, 10 TL.
- İade oranı yüzde 8. İade edilen siparişte ürünün sağlam geri geldiğini, komisyonun iade edildiğini ve gidiş dönüş kargonun toplam 160 TL kayıp yazdığını varsayıyoruz.
İade edilmeyen bir siparişte kalan: 1.000 - 450 - 240 - 80 = 230 TL.
Şimdi 100 siparişe bakalım. 92'si teslim edilip kalıyor: 92 x 230 = 21.160 TL. 8'i iade geliyor: 8 x 160 = 1.280 TL kayıp. Net 19.880 TL, sipariş başına 198,80 TL. Reklama sipariş başına en fazla bu kadar harcayabilirsiniz.
Başabaş ROAS ise şöyle çıkıyor:
- KDV hariç satışla hesaplarsanız: 1.000 / 198,80 = yaklaşık 5,03
- Panel satışı KDV dahil gösteriyor ve reklam harcamasını KDV hariç gösteriyorsa: 1.200 / 198,80 = yaklaşık 6,04
- Stopajı mahsup edemeyip masraf saydığınızda (92 x 10 = 920 TL daha düşüyor, sipariş başına 189,60 TL kalıyor): 1.200 / 189,60 = yaklaşık 6,33
Yani bu örnekte panelde 4 görünen ROAS, para kaybettiriyor. Başabaşı geçmek için panelde en az 6 civarı görmeniz gerekiyor. Bu da sadece sıfır noktası; sipariş başına 50 TL kâr bırakmak istiyorsanız payda 148,80 TL'ye düşüyor ve hedef ROAS 1.200 / 148,80 = yaklaşık 8,06 oluyor.
Panelin rakamını nasıl okumalı?
Hesabı yapmadan önce kendi panelinizde iki şeyi kontrol edin. Birincisi, reklam raporundaki satış tutarı KDV dahil mi, hariç mi? İkincisi, reklam harcaması KDV dahil mi gösteriliyor? Bu ikisi farklı tabanda olursa yukarıdaki gibi aynı reklam için 5 ile 6 arasında oynayan iki farklı başabaş noktası çıkıyor. Ben şahsen her şeyi KDV hariç tabana çekip tek bir rakamla çalışmayı tercih ediyorum, ekipte herkes aynı sayıyı konuşuyor.
Bir de reklam raporundaki her satış reklamın getirdiği yeni satış değil. Ürününüzü zaten arayıp bulacak olan müşteri de reklama tıklamış olabilir. Reklamı bir hafta kapatıp toplam satışın ne kadar düştüğüne bakmak, reklamın gerçekten ne kadar ek satış getirdiğini görmenin en basit yolu.
Ürün bazında hesaplayın
Mağazanın ortalamasıyla tek bir başabaş ROAS hesaplamak yanıltıyor. Maliyeti düşük, iadesi az bir üründe başabaş 3 olabilirken, komisyonu yüksek kategoride iadesi bol bir üründe 10'u geçebiliyor. Ben ürünleri marj grubuna göre ayırıp her grup için ayrı hedef koymayı öneririm. Bunu bir kez Excel'de kurduğunuzda, sadece maliyet ve fiyat değiştikçe güncellemek yetiyor.
Pazaryeri ve kendi siteniz için reklam bütçesini bu hesapla birlikte planlamak isterseniz e-ticaret danışmanlığı sayfasında nasıl çalıştığımı anlattım.
Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.
