Amazon ABD Best Seller kitabım artık Türkçe: Yapay Zeka Darphanesi. Satın al →
Erdem Cırık Ön görüşme isteyin
  1. Ana sayfa
  2. Blog
  3. E-ticaret
  4. E-ticarette Site İçi Arama: Sonuçsuz Aramaları Kullanmak

E-ticarette Site İçi Arama: Sonuçsuz Aramaları Kullanmak

Bir e-ticaret sitesinde müşterinin ne istediğini en açık söylediği yer arama kutusu. Reklamda tahmin ediyorsunuz, kategori sayfasında müşteri sizin düzeninize uyuyor, ama arama kutusuna kendi kelimesiyle "siyah spor çanta fermuarlı" yazıyor. Buna rağmen çoğu mağazada kimse bu aramalara bakmıyor. Bugün sizlere site içi aramayı nasıl ölçeceğinizi, özellikle sonuç çıkmayan aramalardan nasıl iş çıkaracağınızı ve arama sayfalarının Google'da gereksiz yere indexlenmesini nasıl önleyeceğinizi anlatacağım.

GA4'te site içi aramayı görmek

GA4'te geliştirilmiş ölçüm (enhanced measurement) açıksa site içi arama çoğu zaman kendiliğinden ölçülüyor. GA4, sayfa adresinde q, s, search, query ya da keyword parametrelerinden biri varsa bunu arama olarak algılayıp view_search_results etkinliğini gönderiyor. Aranan kelime search_term parametresine yazılıyor ve raporlarda "Arama terimi" (Search term) boyutu olarak görünüyor.

Önce kendi sitenizde bir arama yapın ve adres çubuğuna bakın. Adres /arama?q=çanta gibiyse sorun yok. Ama sitenizin arama parametresi bu beşinden biri değilse (örneğin ?kelime= ya da ?term=) GA4 aramayı görmüyor. Bunu düzeltmek için Yönetici bölümünde veri akışının geliştirilmiş ölçüm ayarlarına girip site araması için gelişmiş ayarlardan kendi parametrenizi ekliyorsunuz.

Raporda görmek için iki yol var. Hızlısı Etkileşim altındaki Etkinlikler raporunda view_search_results etkinliğine tıklamak. Bence daha kullanışlısı Keşif (Explore) bölümünde boş bir keşif açıp boyut olarak Arama terimi'ni, metrik olarak da etkinlik sayısını eklemek. Yanına açılış sayfası ya da cihaz kategorisi koyarsanız hangi aramaların mobilde daha çok yapıldığını da görüyorsunuz.

Sonuç çıkmayan aramaları yakalamak

İşin asıl değerli kısmı burada, ama GA4 bunu kendiliğinden bilmiyor. view_search_results etkinliği aramanın yapıldığını söylüyor, kaç sonuç döndüğünü söylemiyor. Bunun için iki seçenek var:

  • E-ticaret altyapınızın kendi arama raporu varsa ona bakın. Bazı platformlar ve arama eklentileri "sonuç bulunamayan aramalar" listesini panelde veriyor.
  • Yoksa arama sonuç sayfasında sonuç sayısını dataLayer'a yazdırıp Google Etiket Yöneticisi ile ayrı bir etkinlik gönderin. Örneğin sonuç sayısı sıfırsa search_no_results adında bir etkinlik ve aranan kelimeyi parametre olarak. Parametreyi raporda görmek için GA4'te özel boyut olarak tanımlamayı unutmayın.

Burada dikkat etmeniz gereken bir nokta var: arama terimleri bazen kişisel veri içerebiliyor. Müşteri arama kutusuna e-posta adresini ya da telefon numarasını yazabiliyor. Google Analytics kişisel bilgi gönderilmesine izin vermiyor; arama terimini GA4'e göndermeden önce e-posta ve telefon kalıplarını temizleyen bir kural eklemek iyi olur.

Sonuçsuz aramayı fırsata çevirmek

Bir aylık sonuçsuz arama listesini çıkardığınızda içinden genelde birkaç farklı grup çıkıyor. Her grubun çözümü farklı:

  1. Yazım farkı ve Türkçe karakter: "kulaklik" yazan kullanıcı "kulaklık"ı bulamıyorsa arama motorunuz ı/i, ş/s gibi farkları tanımıyordur. Bu bir ayar ya da eşanlamlı sözlüğü işi. Çoğu arama altyapısında eşanlamlı kelime tanımlayabiliyorsunuz.
  2. Ürün var ama müşteri başka adla arıyor: Siz "termos" diyorsunuz, müşteri "matara" yazıyor. Ürün adına, açıklamasına ya da etiketlerine müşterinin kelimesini ekleyin. Bu aynı zamanda ürün sayfasının Google'daki aramalar için de işe yarıyor, çünkü insanlar Google'da da aynı kelimeyle arıyor.
  3. Ürün stokta yok: Arama sonuç vermiyor çünkü stokta olmayan ürünler gizlenmiş. Burada "gelince haber ver" seçeneği ya da benzer ürün önerisi kaybı azaltıyor. Sık aranan bir ürün sürekli stoktaysa satın alma ekibine de iyi bir sinyal.
  4. Hiç satmadığınız bir ürün: Aynı ürünü ayda onlarca kişi arıyorsa bu bir ürün fırsatı. Ürün ekleme kararını tek başına bu veriye bağlamayın ama satın alma toplantısına bu listeyle girmek iyi bir başlangıç.
  5. Bilgi araması: "kargo", "iade", "fatura", "taksit". Bunlar ürün değil ama müşterinin takıldığı yer. Arama kutusu bu kelimelerde doğrudan ilgili yardım sayfasını göstermeli.
  6. Kategori fırsatı: Birçok farklı arama aynı ihtiyacın etrafında dönüyorsa ("hediye anneye", "anneler günü hediye") bunun için ayrı bir kategori ya da koleksiyon sayfası açmayı düşünün. Bu sayfa Google'da da sıralanabilecek gerçek bir sayfa olur.

Sonuç bulunamadı sayfasını da boş bırakmayın. "Aradığınız ürün bulunamadı" yazısının altına popüler kategoriler, çok satanlar ve bir iletişim yolu (WhatsApp hattı gibi) koymak müşteriyi siteden çıkarmadan tutuyor.

Arama sonuç sayfalarının Google'da indexlenmesi

Şimdi gelelim SEO tarafına. Her arama yeni bir adres üretiyor: /arama?q=çanta, /arama?q=canta, /arama?q=çanta+siyah... Bu sayfalar Google tarafından taranıp indexlenirse Search Console'da hiç tanımadığınız binlerce sayfa görmeye başlıyorsunuz. Bu sayfaların çoğu birbirinin kopyası ya da boş. Google'ın büyük siteler için tarama bütçesi rehberi, birleştirilemeyen ve aramada işe yaramayan URL'leri robots.txt ile engellemeyi öneriyor.

Bir de kötü niyet tarafı var. Arama sayfanız başlıkta aranan kelimeyi gösteriyorsa ve indexlenebiliyorsa, birileri sitenizin arama adresine spam kelimeler yazıp link verebiliyor. Sonra Google'da sitenizin adı altında hiç alakasız kelimeler geçen sayfalar çıkıyor.

Ne yapmalı? İki araç var ve birbirine karıştırılıyor:

  • robots.txt ile engellemek (örneğin Disallow: /arama ya da Disallow: /*?q=): Google bu adresleri hiç taramıyor. Tarama bütçesi açısından en verimli yol bu. Ama Google'ın dokümanına göre robots.txt ile engellenen bir adres başka sitelerden link alırsa içeriği taranmadan da indexte görünebiliyor.
  • noindex etiketi: Sayfa taranıyor ama indexe alınmıyor. Google, noindex'in çalışması için sayfanın robots.txt ile engellenmemiş olması gerektiğini söylüyor; engelliyse Google noindex'i hiç göremiyor. Tarama bütçesi rehberi de noindex'in tarama bütçesi kazandırmadığını belirtiyor, çünkü Google sayfayı yine istiyor.

Benim önerdiğim sıra şu: Arama sayfalarınız henüz indexlenmediyse robots.txt ile engelleyin, iş biter. Search Console'da zaten çok sayıda arama sayfası indexlenmiş görünüyorsa önce bu sayfalara noindex ekleyin, Google onları tarayıp indexten çıkarsın; Search Console'da sayının düştüğünü gördükten sonra robots.txt engelini ekleyin. Sırayı tersine çevirirseniz Google noindex'i göremediği için sayfalar indexte kalabiliyor.

Bunlara ek olarak arama sonuç sayfalarını site haritasına koymayın, menüden ya da footer'dan arama sonuç sayfalarına link vermeyin. Popüler bir arama Google'da da trafik getirecek kadar değerliyse arama sayfasını indexletmek yerine o arama için gerçek bir kategori sayfası açın; yukarıdaki altıncı madde bu yüzden var.

Sizin altyapınızda arama adresinin nasıl oluştuğunu ve robots.txt'ye erişiminiz olup olmadığını önce kontrol edin. Hazır e-ticaret altyapılarında robots.txt bazen panelden düzenlenebiliyor, bazen platformun kendi kuralları geçerli oluyor. SEO tarafını birlikte gözden geçirmek isterseniz SEO danışmanlığı, mağazanın genel işleyişi için de e-ticaret danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Bu yazının konuları

Paylaş

Yapay zekâyla özetle

Erdem Cırık

Dijital Pazarlama Uzmanı, ContentIQ Studio kurucusu. Markalar için SEO, reklam, web sitesi ve e-ticaret projeleri yürütüyorum. Amazon ABD’de Best Seller listesine giren The AI Mint’in yazarıyım.

Hakkımda →

Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.

Blogdan

İlgili yazılar

Tüm yazılar →