Google Analytics 4'te satın alma raporunu açıyorsunuz ve satışların bir kısmı kaynak olarak "paytr.com / referral", bir bankanın alan adı ya da iyzico'ya ait bir adres olarak görünüyor. Bir kısmı da "Unassigned" diye bir kanalda duruyor. Reklamdan, Instagram'dan, organik aramadan gelen müşteri sitenizde sepeti doldurmuş, ödemeye geçmiş, ama satış sanki ödeme altyapısının getirdiği bir müşteriymiş gibi kaydedilmiş.
Türkiye'de e-ticaret yapanlarda çok sık görülen bir durum bu, çünkü kartla ödemelerin büyük kısmı 3D Secure doğrulamasından geçiyor. Bugün sizlere bunun neden olduğunu ve GA4'te nasıl düzeltildiğini anlatacağım.
Satış kaynağı nerede kayboluyor?
Ödeme akışını bir düşünün. Müşteri sizin sitenizde "ödeme yap" diyor. iyzico'nun API akışında 3D Secure seçiliyse kart sahibi bankanın 3D Secure sayfasına yönlendiriliyor, SMS şifresini giriyor, sonra iyzico onu sizin verdiğiniz callbackUrl adresine geri gönderiyor. iyzico'nun ödeme formunu kullanıyorsanız iyzico'nun kendi barındırdığı bir ödeme sayfası da devreye girebiliyor. PayTR'nin iFrame API'sinde ödeme ekranı www.paytr.com üzerinden açılıyor, ödemeden sonra müşteri sizin merchant_ok_url olarak tanımladığınız sayfaya dönüyor.
Müşteri sitenize geri döndüğünde tarayıcı, geldiği sayfanın adresini de yanında taşıyabiliyor. GA4 bunu bir yönlendirme (referral) olarak görüyor ve teşekkür sayfasında tetiklenen satın alma olayının kaynağına bu alan adını yazıyor. Böylece Google Ads'ten gelmiş bir müşterinin siparişi raporda bankadan gelmiş gibi duruyor. Google Ads'e GA4 üzerinden dönüşüm aktarıyorsanız ya da reklam kanallarını GA4 raporuna bakarak karşılaştırıyorsanız, bu bozulma doğrudan bütçe kararlarınıza yansıyor.
İstenmeyen yönlendirmeler listesi nasıl kurulur?
GA4'te bunun için ayrı bir ayar var. Eskiden Universal Analytics'te "yönlendirme hariç tutma listesi" deniyordu, GA4'te adı İstenmeyen yönlendirmeleri listeleme. Google'ın yardım sayfasındaki yol şöyle:
- Yönetici'ye girin, Veri toplama ve değişiklik altında Veri akışları'nı açın.
- Web sekmesinde sitenizin veri akışına tıklayın.
- Etiket ayarlarını yapılandır'a girin, Ayarlar kısmında Tümünü göster'e tıklayın.
- İstenmeyen yönlendirmeleri listele seçeneğini açın.
- Eşleme türünü seçin, alan adını yazın (örneğin paytr.com) ve her ödeme alan adı için yeni bir koşul ekleyin, sonra kaydedin.
Bu işlemi yapmak için mülkte en az Düzenleyici yetkiniz olması gerekiyor. Her veri akışı için en fazla 50 koşul girebiliyorsunuz, koşullar "veya" mantığıyla çalışıyor; yani alan adı listedeki herhangi biriyle eşleşirse yeterli.
Arka planda olan şu: Google etiketi her sayfada bu koşulları kontrol ediyor, eşleşen bir yönlendiren görürse olaya ignore_referrer=true parametresini ekliyor ve GA4 o alan adını trafik kaynağı olarak göstermiyor. Google'ın yardım sayfası bu parametreyi bütün sayfalara elle eklemeyin diye ayrıca uyarıyor, aksi halde gerçek trafik kaynaklarınızı da kaybedersiniz.
Listeye hangi alan adlarını yazacağım?
En sağlıklısı tahmin yürütmek yerine kendi raporunuza bakmak. Raporlar altında Edinme, oradan Trafik edinme raporunu açın, birincil boyutu Oturum kaynağı / aracı yapın ve "referral" geçen satırları inceleyin. Listede gördüğünüz ödeme şirketi ve banka alan adları, yazmanız gereken adresler.
- PayTR kullanıyorsanız paytr.com.
- iyzico kullanıyorsanız raporunuzda iyzico ya da iyzipay.com uzantılı hangi adres görünüyorsa o.
- Bankaların 3D Secure sayfaları her bankada farklı alan adından açılıyor. Hangi bankaların kartlarıyla ödeme alıyorsanız, raporda o bankaların alan adları çıkacaktır. Bunları da tek tek ekleyin.
- Kapıda ödeme, havale ya da başka bir ödeme aracı için harici bir sayfaya yönlendirme yapıyorsanız onu da unutmayın.
Bankalar konusunda bir uyarı: 3D Secure sayfası her zaman bankanın bilinen alan adından açılmıyor, bazen bankanın hizmet aldığı bir altyapı şirketinin adresi çıkıyor. O yüzden listeyi bir kere doldurup bırakmayın, ilk ay iki haftada bir raporu tekrar açıp yeni bir ödeme alan adı belirmiş mi kontrol edin. 50 koşul sınırı olduğu için gereksiz adres yazmamaya da dikkat edin.
Bu ayar geriye dönük çalışmıyor. Listeyi kurduğunuz günden önceki satışlar eski kaynaklarıyla kalıyor. Hatta Google'ın kendi örneğinde de anlatıldığı gibi, daha önce o alan adından gelmiş sayılan kullanıcılar sonraki ziyaretlerinde bir süre o kaynak altında görünebiliyor. Karşılaştırma yaparken ayarı yaptığınız tarihi bir kenara not edin.
Peki "Unassigned" satışlar nereden çıkıyor?
Bu ikinci bir sorun ve sebebi genelde başka. GA4, bir oturumun kaynağı ve aracı varsayılan kanal grubundaki hiçbir kurala uymuyorsa o trafiği Unassigned olarak gösteriyor. Kaynak ve araç "(not set)" geliyorsa da sonuç aynı. Google'ın etiketleme önerileri sayfasında bunun en sık sebepleri sayılıyor, e-ticarette işimize yarayanlar şunlar:
- Satın alma olayı sayfa yüklenmeden, Google etiketinin yapılandırma komutundan önce gönderiliyor. Bu durumda olay oturumu başlatan olayla aynı pakete giriyor ve kaynak bilgisi düşebiliyor. Yapılandırma her zaman önce gelmeli.
- Siteniz sunucu taraflı etiketleme kullanıyorsa ama ölçümlerin bir kısmı sunucuyu atlayıp doğrudan gidiyorsa kullanıcı kimlikleri tutmuyor.
- Bir eklenti ya da yazılımcı client_id veya session_id değerlerini elle değiştiriyorsa olaylar doğru kullanıcıya ve oturuma bağlanamıyor.
- Kendi yazdığınız UTM etiketleri Google'ın kanal kurallarına uymuyorsa. Örneğin utm_medium alanına "instagram_hikaye" gibi bir değer yazdıysanız GA4 bunu hiçbir kanala koyamıyor.
Ödeme altyapılarıyla ilgili bir durum daha var. PayTR'nin dokümanında açıkça yazıyor: müşteri merchant_ok_url sayfasına ulaştığında ödeme henüz onaylanmamış olabilir; kesin sonuç bildirim (callback) adresine gelir ve sipariş orada onaylanmalı. Bu yüzden bazı altyapılar ve yazılımcılar satın alma olayını teşekkür sayfasından değil, ödeme onayının geldiği sunucudan GA4'e gönderiyor. Mantıklı bir yaklaşım, ama sunucudan giden olayın içinde müşterinin tarayıcısındaki client_id ve oturum kimliği yoksa GA4 o satışı hiçbir ziyarete bağlayamıyor ve satış kaynaksız kalıyor. Siparişi oluştururken bu iki değeri saklayıp onay geldiğinde olayla birlikte göndermek gerekiyor.
Teşekkür sayfasında tetiklenen satın alma olayını kullanıyorsanız da şunu kontrol edin: başarısız ödemede müşteri merchant_fail_url sayfasına gidiyor mu, yoksa yine aynı teşekkür sayfasına mı düşüyor? İkincisiyse GA4'te ödenmemiş siparişleri satış olarak sayıyor olabilirsiniz.
Kontrol için kısa bir liste
- Trafik edinme raporunda ödeme ve banka alan adlarını bulun, İstenmeyen yönlendirmeler listesine ekleyin.
- Satın alma olayının teşekkür sayfasında mı sunucuda mı tetiklendiğini öğrenin. Sunucudaysa client_id ve oturum kimliğinin gönderildiğinden emin olun.
- Google Tag Assistant ile hata ayıklama modunu açıp kendiniz küçük bir test siparişi verin, Yönetici altındaki DebugView ekranında satın alma olayının geldiğini ve oturumun doğru kaynakla göründüğünü kontrol edin.
- Birkaç gün sonra Unassigned ve referral satışların oranına tekrar bakın.
- UTM linklerinizi Google'ın varsayılan kanal tanımlarına göre gözden geçirin.
Varsayılan kanal grubunu değiştiremiyorsunuz, ama kendi kanal grubunuzu oluşturup birincil kanal grubu yapabiliyorsunuz. Kendi kampanya adlandırmanız varsa bu da Unassigned'ı küçültmenin bir yolu. Ben önce yukarıdaki teknik sebepleri temizlemeyi, kanal grubuyla oynamayı en sona bırakmayı tercih ederim; yoksa sorunun kendisini düzeltmek yerine üstünü örtmüş oluyorsunuz.
Mağazanızın ölçüm kurulumunu birlikte gözden geçirmek isterseniz e-ticaret danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz. Takıldığınız bir adım olursa yorumlara yazın.
Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.
