Çiçeksepeti'nde satış yapanların kâr hesabı, diğer pazaryerlerinden biraz farklı işliyor. Satılan ürünlerin önemli kısmı hediye; isim baskılı kupalar, kişiye özel kutular, çiçek, çikolata. Siparişlerin büyük kısmı da belli günlerde yığılıyor. Sevgililer Günü ya da Anneler Günü haftasında bir mağaza, normal bir ayın sipariş sayısını birkaç günde görebiliyor. Bu da komisyon ve kâr hesabını "her ay aynı" diye yapmayı zorlaştırıyor.
Bugün sizlere Çiçeksepeti'nde komisyon hesaplamayı ve sipariş başına kârı, özellikle bu iki özelliği hesaba katarak nasıl çıkaracağınızı anlatacağım. Komisyon oranları, kargo bedelleri ve vergi kuralları kategoriye ve tarihe göre değişiyor; yazıdaki rakamlar örnek. Kesin hesap için satıcı panelindeki güncel oranlara bakın, vergi tarafını mali müşavirinizle doğrulayın.
Komisyon tarafı
Çiçeksepeti'nin kategori komisyon oranlarını resmî ve herkese açık bir sayfada doğrulayamadım; internette dolaşan tablolar da birbirini tutmuyor. O yüzden oran yazmıyorum. Oranınızı satıcı panelinden ve mağaza açarken imzaladığınız sözleşmeden alın. Sözleşmede komisyonun yanında başka kesinti kalemleri varsa onları da tablonuza ayrı sütun olarak koyun.
Komisyonun KDV dahil fiyattan mı KDV hariç fiyattan mı hesaplandığını da kendi hakediş dökümünüzden kontrol edin. Bir siparişin komisyon tutarını KDV dahil satış fiyatına bölün; sonuç sözleşmedeki oranınıza eşitse taban KDV dahil fiyat, değilse KDV hariç fiyata bölüp bakın. Komisyon faturasına ayrıca KDV ekleniyor; KDV mükellefiyseniz indirim konusu yaptığınız için kâr hesabında masraf saymıyoruz.
Bir de 1 Ocak 2025'ten bu yana yüzde 1 e-ticaret stopajı var. 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen bu kesinti KDV hariç satış bedeli üzerinden yapılıyor ve beyannamede mahsup ediliyor. Sizin için nasıl işlediğini mali müşavirinize sorun.
İade payı yerine yeniden gönderim payı
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde tüketicinin istekleri ya da kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar ve çabuk bozulabilen mallar, cayma hakkının istisnaları arasında sayılıyor. İsim baskılı bir kupada ya da çiçek siparişinde müşteri "vazgeçtim" diyerek ürünü iade edemiyor. Bu, hediye satıcısının iadeyle hiç uğraşmadığı anlamına gelmiyor. Ürün kırık ya da hatalı gelirse, baskıda hata varsa, çiçek solmuş ya da geç ulaşmışsa sorun yine sizin. Bu durumda çoğu satıcı parayı iade etmek yerine ürünü yeniden hazırlayıp gönderiyor.
Bu yüzden Çiçeksepeti'de ben kâr tablosunda "iade oranı" yerine "yeniden gönderim oranı" sütunu kullanmayı öneririm. Satış iptal olmuyor, ama ürün maliyetini ve kargoyu bir kez daha ödüyorsunuz:
- Yeniden gönderim payı = yeniden gönderim oranı x (ürün maliyeti + kargo)
- Beklenen kâr = teslim edilen siparişte kalan - yeniden gönderim payı
Hangi durumda iade, hangi durumda yeniden gönderim yapacağınız ürünün durumuna, tüketici mevzuatına ve Çiçeksepeti'nin kurallarına bağlı. Buradaki ayrım sadece tablonuzu gerçeğe yaklaştırmak için.
Normal hafta ile özel gün haftası
Aşağıdaki rakamların hepsi örnek varsayım, tutarları kuruşa yuvarladım. Ürün isim baskılı bir kupa olsun:
- Satış fiyatı KDV dahil 350 TL, KDV yüzde 20. KDV hariç: 350 / 1,20 = 291,67 TL.
- Ürün maliyeti (kupa, baskı, kutu) KDV hariç 95 TL.
- Komisyon oranı yüzde 20, taban KDV dahil fiyat: 350 x 0,20 = 70 TL. Faturadaki KDV'si 14 TL.
- Stopaj: 291,67 x 0,01 = 2,92 TL; mahsup edilebilir varsayıp kâra katmadım.
Normal bir hafta
Kargo KDV hariç 45 TL, yeniden gönderim oranı yüzde 3, ürünü öne çıkarmak için sipariş başına 15 TL reklam harcıyorsunuz.
- Teslim edilen siparişte kalan: 291,67 - 95 - 70 - 45 = 81,67 TL
- Yeniden gönderim payı: 0,03 x (95 + 45) = 4,20 TL
- Beklenen kâr: 81,67 - 4,20 = 77,47 TL, marj 77,47 / 291,67 = yüzde 26,56
- Reklamdan sonra: 77,47 - 15 = 62,47 TL, marj yüzde 21,42
Özel gün haftası
Teslimat tarihi kritik olduğu için daha hızlı ve pahalı gönderim seçiyorsunuz: kargo KDV hariç 70 TL. Yoğunlukta hata ve gecikme artıyor, yeniden gönderim oranı yüzde 6. Rekabet de arttığı için sipariş başına reklam 25 TL.
- Teslim edilen siparişte kalan: 291,67 - 95 - 70 - 70 = 56,67 TL
- Yeniden gönderim payı: 0,06 x (95 + 70) = 9,90 TL
- Beklenen kâr: 56,67 - 9,90 = 46,77 TL, marj yüzde 16,04
- Reklamdan sonra: 46,77 - 25 = 21,77 TL, marj yüzde 7,46
Fiyat aynı, ürün aynı; ama özel gün haftasında sipariş başına kalan para 62,47 TL'den 21,77 TL'ye düşüyor. Sipariş sayısı üç katına çıksa bile toplam kâr beklendiği kadar artmayabiliyor. Ben özel günler için ayrı bir fiyat ve maliyet satırı açmayı, o haftanın kargo ve reklam varsayımlarını ayrıca yazmayı öneririm. Yoğun haftada fiyatı biraz yukarı çekmek mi, yoksa kargo seçeneğini değiştirmek mi daha mantıklı, bunu ancak bu iki satırı yan yana görünce karar verebilirsiniz.
Ücretli üst sıra ve Rekabet Kurulu kararı
Reklam maliyetini yukarıdaki hesaba bilerek koydum. Rekabet Kurulu, Çiçeksepeti hakkındaki soruşturmayı 21 Kasım 2024 tarihli toplantısında şirketin sunduğu taahhütleri kabul ederek sonlandırdı (karar sayısı 24-49/1096-466). Kurum'un duyurusundaki taahhüt özetine göre:
- Çiçek ve bonnyfood (yenilebilir çiçek) kategorilerinde, belirli koşulları sağlayan üçüncü taraf satıcılar talep ederse platformda satıcı olarak faaliyet gösterebilecek.
- Arama sıralamasını etkileyen temel parametreler üçüncü taraf satıcılara duyurulacak.
- Arama sonuçlarında bedel karşılığı üst sıraya yerleştirilen ürünler için "Satıcının Seçimi" benzeri bir ibare kullanılacak; tüketicilere fiyat, favori, değerlendirme, yenilik ve satış sayısına göre sıralama seçenekleri sunulacak.
- Çiçeksepeti bu taahhütlerle iki yıl boyunca bağlı.
Kâr hesabı açısından bunun iki anlamı var. Birincisi, çiçek kategorisinde satış yapmayı düşünüyorsanız koşulları satıcı panelindeki duyurudan okuyun. İkincisi, arama sonuçlarında üst sıraya çıkmanın bir bedeli olduğu artık açıkça görünüyor. Bu bedeli kampanya bütçesi gibi ayrı bir yerde tutarsanız ürün kârlı görünür, reklamı da "satış getiriyor" diye sürdürürsünüz. Sipariş başına reklam maliyetini kâr tablosunun içine yazın; ürün o satırdan sonra da kârlı kalıyorsa reklamı sürdürmenin hesabı tutuyor.
Hediye ve özel gün satışlarında pazaryeri ile kendi sitenizin takvimini birlikte planlamak isterseniz e-ticaret markaları için dijital pazarlama sayfasına göz atabilirsiniz.
Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.
