Amazon ABD Best Seller kitabım artık Türkçe: Yapay Zeka Darphanesi. Satın al →
Erdem Cırık Ön görüşme isteyin
  1. Ana sayfa
  2. Blog
  3. Meta
  4. Takviye Gıda ve Kozmetik Reklamında Sağlık Beyanı

Takviye Gıda ve Kozmetik Reklamında Sağlık Beyanı

Takviye edici gıda ya da kozmetik satan bir mağazanın reklam metnini yazmak, başka hiçbir kategoriye benzemiyor. Aynı cümleyi bir spor ayakkabı için rahatça yazarsınız; bir magnezyum kapsülü için yazdığınızda hem Meta reklamı reddedebiliyor hem de cümle mevzuata takılabiliyor. Altı yıl bir medikal e-ticaret markasının e-ticaret tarafını yönettiğim için her ürün metninde "bu cümle olur mu" diye durmanın ne kadar yorucu olduğunu bilirim.

Bugün sizlere bu kategoride reklam ve ürün metni yazarken nereye kadar gidilebileceğinden bahsedeceğim. Kaynağım resmî metinler; ama ben avukat değilim. Kampanyaya çıkmadan önce metinlerinizi bu alanda çalışan bir avukata ya da ürününüzün mevzuat sorumlusuna gösterin.

Takviye edici gıdada kural: listede olan cümle

Takviye edici gıdalarda sağlık beyanı kullanımı, 20 Nisan 2023'te Resmî Gazete'de yayımlanan Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Hakkında Yönetmelik ile düzenleniyor. Yönetmeliği Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) çıkardı ve etiketin yanında tanıtım ile reklamı da kapsıyor. Asıl iş gören metin ise TİTCK'nin Gıda ve Takviye Edici Gıdalarda Sağlık Beyanı Kullanımı Kılavuzu ve eklerindeki beyan listeleri.

Mantık şu: kılavuzun eklerindeki listede yer alan beyanları, koşullarını sağlıyorsanız Kurum'a ayrıca başvurmadan kullanabiliyorsunuz. Listede olmayan bir sağlık beyanını kullanamıyorsunuz. Yani reklam metni yazarken yaratıcılık alanınız sandığınızdan dar. Kılavuzda geçen örnekler zaten bir metin yazarına neyin olup neyin olmadığını gösteriyor.

Kılavuza göre olabilecek ifadeler

  • "C vitamini bağışıklık sisteminin normal fonksiyonuna katkıda bulunur." gibi listede bulunan bir beyan, ürününüzde o maddenin gerekli miktarı varsa kullanılabiliyor.
  • "Katkıda bulunur" yerine anlamı değiştirmeyen ve güçlendirmeyen eşdeğerler kullanılabiliyor. Kılavuz örnek olarak "rol oynar", "destekler", "fonksiyonunun sürdürülmesine katkıda bulunur" ve "yardımcı olur" ifadelerini veriyor.
  • Aynı maddenin birden fazla beyanı birleştirilebiliyor. Kılavuzdaki örnek: "Biotin normal saç, normal mukoza ve normal cildin korunmasına katkıda bulunur."
  • "Cildiniz için iyi" gibi genel bir ifade, ancak yanında listeden bir sağlık beyanı varsa kullanılabiliyor.

Kılavuza göre olmayacak ifadeler

  • "Bağışıklığı yükseltir" ya da "bağışıklık fonksiyonunu optimize eder". Kılavuz bu ikisini açıkça kullanılamaz örnekler arasında sayıyor, çünkü beyanın anlamını güçlendiriyorlar.
  • Beyanı ürüne bağlamak. "X içerir, X bağışıklığa katkıda bulunur" olur; "Bizim ürünümüz bağışıklığa katkıda bulunur" olmaz. Beyan içerikteki maddeye ait.
  • Kilo kaybının miktarından ya da oranından söz etmek. Kılavuzun örneği "bir ayda beş kilo vermenize yardımcı olur".
  • Ürün tüketilmezse sağlığın bozulacağını ima etmek ("bunu almazsanız kemikleriniz zayıflar" tarzı).
  • Bir kişinin tecrübesine ya da tavsiyesine dayanmak. "Doktor X bu ürünü tavsiye ediyor" kılavuzda kullanılamaz örneği olarak geçiyor.
  • Ürünün Sağlık Bakanlığı tarafından uygun bulunduğunu ima etmek ve "sadece eczanelerde" demek.

Görseller de bu işin içinde. Kılavuza göre sağlık beyanı gibi okunabilecek bir görsel (örneğin kemik görseli) ancak ilgili beyanla birlikte ve ürün beyan koşulunu sağlıyorsa kullanılabiliyor. Reklam kreatifine koyduğunuz eklem ya da kalp çizimi de bir beyan sayılıyor yani.

Bunların üstüne genel bir kural daha var: gıdalar ve takviye edici gıdalar hastalığı önleme, tedavi etme ya da iyileştirme iddiasıyla tanıtılamıyor. Hastalık riskinin azaltılmasına ilişkin beyanlar ayrı bir listede ve ayrı koşullara bağlı. "Diyabete iyi gelir", "tansiyonu düşürür", "eklem ağrısını keser" gibi cümleler reklam metnine hiç girmemeli.

Kozmetikte durum daha da dar

Kozmetik ürün tanım gereği cilde, saça, dişe bakım ve görünüm için kullanılan bir ürün. TİTCK'nin kozmetik belgelerinde kozmetik ürünün tanıtımında ya da ambalajında hastalığı tedavi ettiğine veya önlediğine dair ifade ve görsel kullanılamayacağı açıkça yazıyor. Takviye edici gıdadaki gibi izin verilmiş bir sağlık beyanı listesi de yok. TİTCK'nin kozmetik ürün iddialarına ilişkin ayrı bir kılavuzu var ve iddiaların kanıtlanabilir olmasını ve tüketiciyi yanıltmamasını istiyor.

Pratikte metinde şu ayrımı yapıyorum: görünümle ilgili cümle kozmetik dilidir, hastalıkla ya da vücut fonksiyonuyla ilgili cümle değildir.

  • "Cildi nemlendirmeye yardımcı olur", "saçın daha parlak görünmesine yardımcı olur", "kuru ciltler için" gibi ifadeler kozmetik dilinde kalıyor (yine de iddiayı destekleyen test ve belgeniz olmalı).
  • "Akneyi tedavi eder", "egzamaya iyi gelir", "saç dökülmesini durdurur", "selülitleri yok eder" gibi ifadeler bir hastalığa ya da vücut fonksiyonuna müdahale iddiası taşıyor; kozmetik reklamında bunlardan uzak durun.
  • Marka ya da ürün adına sıkıştırılmış "tedavi", "terapi", "medikal" gibi kelimeler de metindeki cümle kadar risk taşıyabiliyor.

Meta reklamlarında ayrıca dikkat edilecekler

Meta, yerel mevzuattan bağımsız olarak kendi reklam standartlarını uyguluyor ve reklamverenin hem bu politikalara hem de yerel kanunlara uymasını bekliyor. Bu kategoride en sık takılınan yerler şunlar:

  • Kişisel özellik ima etmek. "Eklem ağrısı mı çekiyorsunuz?", "Kilolarınızdan utanıyor musunuz?" gibi reklamı görenin bir sağlık durumu olduğunu varsayan cümleler Meta'nın kişisel özellikler politikasına takılıyor. Aynı mesajı "eklem sağlığına dikkat edenler için" diye ürün tarafından kurmak daha güvenli.
  • Kilo vermeyle ilgili öncesi sonrası görselleri. Meta'nın kişisel sağlık ve görünüm politikası bunu uygunsuz sayıyor; kişinin kendisi hakkında olumsuz algı yaratmaya çalışan reklamlar da yasak.
  • Gerçekçi olmayan sonuç vaadi. Meta'nın kendi örneği "Bir ayda vücut ağırlığınızın yüzde 5'ini verin!" tarzı süreli sonuç vaatleri.
  • Kilo verme amaçlı takviyeler için reklam yalnızca 18 yaş ve üstüne hedeflenebiliyor.

Google Ads tarafı

Google'da metin kısa olduğu için insanlar daha cüretkâr başlıklar yazıyor. "Kesin sonuç", "garantili", "mucize" gibi kelimeler Google'ın yanıltıcı beyan politikasıyla, belirli maddeler ise sağlık ve ilaç politikasıyla takılabiliyor. Bir de şu var: reklam onaylansa bile Türk mevzuatına uygun olduğu anlamına gelmiyor. Google ve Meta'nın onayı ile mevzuat uyumu birbirinden bağımsız iki kontrol. Ben şahsen reklam başlıklarını ürün sayfasındaki onaylı beyanlarla aynı tutmayı tercih ediyorum; böylece reklam ile açılış sayfası birbirini tutuyor ve ikisi tek seferde kontrol ediliyor.

Influencer metinleri

İş birliği yaptığınız içerik üreticisinin söylediği cümle de reklamınız sayılıyor. 1 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği güncellendi. Değişikliğe göre ücret, indirimli ürün ya da etkinlik daveti karşılığı yapılan paylaşımların "reklam" ya da "tanıtım" ifadesiyle açıkça etiketlenmesi gerekiyor. Aynı değişiklikle takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçeceğini ima eden reklamlar yasaklandı. Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile üretilmiş dijital kopyasının ürünü kullanırken ya da tavsiye ederken gösterilmesi de yasak.

Influencer'a brief verirken şunları yazılı olarak iletin:

  1. Paylaşımın başında görünür "reklam" ya da "tanıtım" ibaresi.
  2. Kullanılabilecek beyanların listesi. Kılavuzdaki onaylı cümlelerden seçip birebir verin; "sen kendi tarzında anlat" demeyin.
  3. Kesinlikle söylenmeyecekler: hastalık adı, "bende şu ağrıyı geçirdi" tarzı kişisel sağlık tecrübesi, kilo miktarı, "doktorum önerdi".
  4. Ürünün ne olduğu: ilaç değil, takviye edici gıda ya da kozmetik olduğu.

Kişisel tecrübe kısmı en zor olanı. Influencer içeriğinin doğası "ben kullandım, şöyle oldu" üzerine kurulu, ama sağlık beyanında tanık tecrübesine dayanmak kılavuzda açıkça yasaklanan şeylerden biri. Influencer ürünün dokusunu, tadını, kullanım rutinini anlatabilir; sağlığına ne yaptığını anlatmamalı.

Bu kategoride reklam yönetiyorsanız ya da ürün sayfalarınızı bu gözle elden geçirmek istiyorsanız e-ticaret markaları için dijital pazarlama sayfasında nasıl çalıştığımı anlattım.

Bu yazının konuları

Paylaş

Yapay zekâyla özetle

Erdem Cırık

Dijital Pazarlama Uzmanı, ContentIQ Studio kurucusu. Markalar için SEO, reklam, web sitesi ve e-ticaret projeleri yürütüyorum. Amazon ABD’de Best Seller listesine giren The AI Mint’in yazarıyım.

Hakkımda →

Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.

Blogdan

İlgili yazılar

Tüm yazılar →