Amazon ABD Best Seller kitabım artık Türkçe: Yapay Zeka Darphanesi. Satın al →
Erdem Cırık Ön görüşme isteyin
  1. Ana sayfa
  2. Blog
  3. Rehber
  4. Search Console Yapay Zekâ Raporu Nasıl Okunur?

Search Console Yapay Zekâ Raporu Nasıl Okunur?

Bir süredir yazmak istediğim bir konu vardı, şimdi tam zamanı. Google, Search Console'a yapay zekâ özellikleri için ayrı performans raporları eklediğini 3 Haziran'da duyurmuştu. O gün raporlar sadece bir grup siteye açıldı. 31 Ağustos'tan itibaren ise Google'ın kendi ifadesiyle dünyadaki bütün sitelere açık. Aynı tarihte bir de ayar geldi: sitenizi yapay zekâ özelliklerinden tamamen çıkarabileceğiniz bir kontrol.

Rapor açılınca ilk tepki genelde şu oluyor: "Bu kadar gösterim var da tıklama nerede?" Buna ve "ben bu özelliklerden çıkmalı mıyım" sorusuna cevap verebilmek için önce raporun neyi sayıp neyi saymadığını bilmek gerekiyor.

Rapor neyi gösteriyor, neyi göstermiyor?

Arama ve Discover için iki ayrı rapor var. Arama tarafındaki rapor, Yapay Zekâ Önizlemeleri (AI Overviews) ve Yapay Zekâ Modu'ndaki (AI Mode) görünürlüğünüzü veriyor. Discover'daki üretken yapay zekâ özellikleri ayrı raporda.

Raporda tek bir metrik var: gösterim. Google bunu, sitenize giden bağlantıların bir kullanıcıya üretken yapay zekâ özelliğinde kaç kez gösterildiği diye tanımlıyor. Tıklama, tıklama oranı ve sorgu sütunu yok. Veriyi şu kırılımlarla görebiliyorsunuz:

  • Sayfalar (yönlendirmeden sonraki son adres, canonical adrese bağlanıyor)
  • Ülkeler
  • Cihazlar (masaüstü, tablet, mobil; bu kırılım yalnız Arama raporunda var)
  • Tarih (gün, hafta, ay)

Bir de arama türü filtresi var. "Web: text-based" normal arama çubuğundan yapılan aramalar, "Web: multimodal" ise Google Lens, Circle to Search ya da görsel yükleyerek yapılan aramalar. Görsel ağırlıklı satış yapan bir e-ticaret sitesiyseniz ikinci filtreye mutlaka bakın.

Raporu hiç göremiyorsanız Google'ın açıklaması şöyle: Siteniz yeterince yapay zekâ gösterimi almamış ya da siteyi bu özelliklerden hariç tutmuşsunuz. Search Labs deneylerinden gelen veri de raporda yok.

Tıklamalar nereye gidiyor?

Yapay zekâ özelliklerinden gelen tıklamalar kaybolmuyor, normal Performans raporunun içinde, Web arama türünde sayılıyor. Google'ın kurallarına göre Yapay Zekâ Önizlemesi'ndeki ya da Yapay Zekâ Modu'ndaki bir bağlantıdan dış sayfaya tıklanırsa bu bir tıklama. Sorun şu ki normal raporda bu tıklamayı "bu yapay zekâdan geldi" diye ayıran bir filtre yok. Yani yeni rapor size "nerede göründüğünüzü", eski rapor "kaç tıklama aldığınızı" söylüyor ve ikisini siz yan yana koyuyorsunuz.

Ortalama konumu okurken de dikkat edin. Google'ın yardım sayfasına göre bir Yapay Zekâ Önizlemesi arama sonucunda tek bir konum kaplıyor ve içindeki bütün bağlantılar o konumu alıyor. Normalde 8. sırada olan bir sayfanız önizlemede kaynak olarak gösterildiğinde o sorgu için çok daha yukarıda görünebilir. Ortalama konum yükselmiş ama tıklama artmamışsa sebebi bu olabilir. Yapay Zekâ Modu'nda ise kullanıcı ek bir soru sorduğunda bu yeni bir sorgu sayılıyor, gösterim ve tıklamalar o yeni soruya yazılıyor.

İki küçük teknik not daha. Aynı yapay zekâ cevabında sitenizden iki bağlantı birden gösterilirse grafikteki toplamda bu tek gösterim sayılıyor. Tablo ise sayfa bazında topladığı için tablodaki toplamla grafikteki toplam tutmayabilir, bunu hata sanmayın. Dışa aktardığınızda "~" ya da "-" görünen değerler de sıfır olarak çıkıyor.

Veriyi nasıl yorumluyorum?

Ben şöyle ilerlemeyi pratik buluyorum:

  1. Yapay zekâ raporunda son üç ayı seçip sayfalar sekmesini dışa aktarın.
  2. Normal Performans raporunda aynı tarih aralığı için Web arama türünde sayfa listesini dışa aktarın.
  3. İki tabloyu sayfa adresinden birleştirin. Her sayfa için yapay zekâ gösterimini toplam gösterime bölün. Buna kendi aranızda "yapay zekâ payı" diyebilirsiniz, Google'ın böyle bir metriği yok.
  4. Yapay zekâ payı yüksek sayfaların tıklama oranını bir önceki dönemle karşılaştırın.

Sonra karşınıza dört tip sayfa çıkıyor. Yapay zekâ payı yüksek, tıklama oranı düşmemiş sayfalar: dokunmayın, yapay zekâ cevabında kaynak olmak burada işe yarıyor. Payı yüksek, tıklama oranı ciddi düşmüş sayfalar: asıl bakmanız gereken grup bu, genelde "X nedir", "X kaç gün sürer" gibi tek cümleyle cevaplanabilen sorulara yazılmış sayfalar. Payı düşük sayfalar: yapay zekâ ile ilgili bir karar vermeniz gerekmiyor, normal SEO işine devam. Bir de yapay zekâ gösterimi var ama sayfa beklemediğiniz bir sorguda gösteriliyor olabilir, sorgu sütunu olmadığı için bunu normal rapordan o sayfanın sorgularına bakarak anlamaya çalışacaksınız.

Bu arada ülke kırılımına da bakın. Türkiye'deki trafiğinizle yurt dışından gelen trafiğiniz yapay zekâ özelliklerinde aynı davranmayabilir.

nosnippet, max-snippet ve hariç tutma arasındaki fark

Bir sayfa ya da bütün site için yapay zekâ özelliklerine "dur" demenin birkaç yolu var ve hepsinin bedeli farklı.

nosnippet

Sayfaya eklenen robots meta etiketi. Google'ın dokümanına göre sayfanız için arama sonuçlarında metin parçası ya da video önizlemesi gösterilmiyor ve bu, web araması, Görseller, Discover, Yapay Zekâ Önizlemeleri ve Yapay Zekâ Modu dahil bütün sonuç türleri için geçerli. İçerik de bu iki yapay zekâ özelliğine doğrudan girdi olarak kullanılmıyor. Bedeli ağır: normal arama sonucunda da açıklama metni olmadan çıkıyorsunuz, bu da tıklama oranını düşürebilir. Bence sadece tek tük sayfa için düşünülecek bir şey.

max-snippet

Snippet'i belirli bir karakter sayısıyla sınırlıyor ve Google'a göre yapay zekâ özelliklerine girdi olarak kullanılabilecek içerik miktarını da sınırlıyor. Bu da normal arama sonucundaki açıklamayı kısaltıyor, yani yine iki tarafı da etkiliyor.

data-nosnippet

Sayfanın bütününe değil, sadece bir bölümüne uygulanıyor. Mesela ücretli üyelere ayırdığınız bir tablo ya da fiyat açıklaması varsa o kısmı işaretleyebilirsiniz. Google bunu yapay zekâ özelliklerinde sayfanızdan gösterilecek bilgiyi sınırlamanın yollarından biri olarak sayıyor.

Search Console'daki hariç tutma ayarı

Ayarlar altında, Google'ın yardım sayfasında "Search generative AI" diye geçen kontrol. Üç seçenek var: dahil (varsayılan), hariç ve üst mülkten devral. Hariç tutarsanız sitenizin bağlantıları ve içeriği Yapay Zekâ Önizlemeleri'nde, Yapay Zekâ Modu'nda ve Discover'daki üretken yapay zekâ özelliklerinde görünmüyor, bunlardan hiç gösterim ve trafik almıyorsunuz. Google'a göre değişiklik 1-2 günde devreye giriyor, bazı içerikler önbellek yüzünden daha geç çıkabiliyor.

Bu ayar, önizleme etiketlerinin aksine normal arama sonucunuza ve snippet'inize dokunmuyor. Google, kontrolün aramanın diğer kısımları için sıralama ya da dizine alma sinyali olmadığını yazıyor. Yapay zekâ eğitimini de etkilemiyor, onun için robots.txt'de Google-Extended kullanılıyor. Siteyi aramadan tamamen çıkarmak istiyorsanız yol yine noindex.

Sitenin tamamı yerine bir bölümünü çıkarmak istiyorsanız Search Console'da o klasör için ayrı bir URL ön eki mülkü açıp ayarı orada değiştirebilirsiniz. Alt mülk varsayılan olarak ayarı üst mülkten devralıyor, siz bunu istediğiniz zaman değiştirebiliyorsunuz. Üst mülkün sahiplerine de bu durumda bildirim gidiyor.

Hangi durumda hangisi?

  • Sitenin genelinden memnunsunuz, birkaç sayfa tık kaybediyor: önce o sayfaların içeriğine bakın. Tek cümlelik cevabın ötesinde, siteye girmeye değecek bir şey (hesaplayıcı, tablo, örnek, fiyat, kendi deneyiminiz) koyabiliyor musunuz?
  • Belli bir bölüm (sözlük, kısa cevaplı rehberler) yapay zekâdan zarar görüyor ve geliriniz tıklamaya bağlı: o bölüm için ayrı mülk açıp hariç tutmayı test edin.
  • Sayfanın sadece bir kısmının alıntılanmasını istemiyorsunuz: data-nosnippet.
  • Tek bir sayfanın hiçbir yerde önizlemesi olmasın istiyorsunuz: nosnippet, bedelini bilerek.
  • E-ticaret ya da yerel hizmet: çoğu durumda dahil kalın. Yapay zekâ cevabında markanızın ya da ürününüzün geçmesi satın alma adımını ortadan kaldırmıyor.

Ne yaparsanız yapın, değişiklikten önceki dört-altı haftanın verisini kaydedin. Rapor yeni, karşılaştırma yapacağınız geçmiş veri az. Sonradan "acaba işe yaradı mı" diye bakarken elinizde bir önceki tablo olsun.

Kendi sitenizde bu iki raporu birlikte okumakta zorlanıyorsanız SEO danışmanlığı sayfama göz atabilirsiniz. Raporda anlam veremediğiniz bir şey görürseniz yorumlara yazın.

Bu yazının konuları

Paylaş

Yapay zekâyla özetle

Erdem Cırık

Dijital Pazarlama Uzmanı, ContentIQ Studio kurucusu. Markalar için SEO, reklam, web sitesi ve e-ticaret projeleri yürütüyorum. Amazon ABD’de Best Seller listesine giren The AI Mint’in yazarıyım.

Hakkımda →

Bu yazı hakkında söylemek istedikleriniz için bana yazın.

Blogdan

İlgili yazılar

Tüm yazılar →